Lexicon

Beheersvennootschap: een privévennootschap die vergund is door de overheid, werkt onder haar controle en die auteursrechten voor rekening van meer dan één begunstigde beheert.

Citaatrecht: een uitzondering die inhoudt dat er zonder toestemming kan worden geciteerd uit een krantenartikel ten behoeve van kritiek, polemiek, recensie, onderwijs of in het kader van wetenschappelijke werkzaamheden op voorwaarde dat het citaat ingekaderd wordt in een eigen uiteenzetting, volgens de eerlijke beroepspraktijken en dat de bron en de naam van de auteur worden vermeld. Het overnemen van zinsneden uit een krantenartikel komt bijgevolg niet in aanmerking om onder de uitzondering van het citaatrecht te vallen en vormt bijgevolg een inbreuk op het auteursrecht.

Contractuele licentie: een hergebruik dat niet onder de door de auteurswet voorziene uitzonderingen valt en bijgevolg een voorafgaandelijke schriftelijke toelating in de vorm van een licentie vereist van de rechthebbende.

Deeplinken: is het plaatsen van een hyperlink op een website die linkt naar een specifieke pagina binnen een andere website in plaats van naar de hoofdpagina van die website.

Digitale onderwijs uitzondering: de digitale onderwijs uitzondering omvat twee uitzonderingen, met name de digitale kopie en de mededeling ervan uitgevoerd via gesloten transmissie netwerken verricht ter illustratie bij onderwijs of wetenschappelijk onderzoek. Het eerste luik omvat de reproductie van een papieren (bv. scannen van een krantenartikel) of digitale bron naar een digitale drager. Het tweede luik omvat het ter beschikking stellen door de leerkracht van krantenartikels ter illustratie van de les via een intranetapplicatie. Tegenover deze wettelijke uitzondering staat een vergoedingsregeling. Deze blijft in de praktijk echter tot op heden dode letter gezien de vergoeding zelf en de modaliteiten ervan nog niet werden vastgelegd bij Koninklijk Besluit.

Leenrecht: een uitzondering die de uitlening van werken voor een educatief of cultureel doel door door de overheid officieel erkende of ingerichte instellingen omvat. Tegenover deze wettelijke uitzondering staat een vergoedingsregeling waarbij Reprobel aangeduid werd als de representatieve beheersvennootschap.  Aangezien krantenartikels enkel kunnen worden geconsulteerd en niet uitgeleend, is deze uitzondering niet van toepassing op krantenartikels.

Reprografie: een uitzondering die inhoudt dat een beschermd werk zoals een krantenartikel geheel of gedeeltelijk kan worden gereproduceerd op voorwaarde dat deze reproductie uitsluitend bestemd is voor privégebruik en/of ter illustratie bij onderwijs en of voor wetenschappelijk onderzoek en de reproductie geen afbreuk doet aan de normale exploitatie van het werk. Naar huidig recht valt onder deze uitzondering enkel de reproductie van een papieren bron naar een papieren drager, i.e. de fotokopie. In de toekomst zal deze uitzondering ingrijpend worden gewijzigd en zal ook de reproductie van een digitale bron naar een papieren drager, i.e. de print onder deze uitzondering vallen. Het is wachten op een Koninklijk Besluit dat de wetswijziging van 22 mei 2005 op dit punt in werking laat treden. Tot op heden is dit nog niet het geval waardoor het printen van krantenartikels nog steeds onder exclusief recht valt. Tegenover deze wettelijke uitzondering staat een vergoedingsregeling. Deze vergoeding is verschuldigd aan de door de auteurswet aangeduide representatieve beheersvennootschap, zijnde Reprobel, en heeft tot doel de rechthebbenden te compenseren voor het  nadeel dat zij lijden doordat hun werken worden gereproduceerd zonder toestemming.  Deze vergoeding heeft een duale basis. Enerzijds een forfaitaire vergoeding op apparaten die gebruikt worden om te reproduceren. Deze vergoeding wordt betaald door de fabrikanten en importeurs van deze apparaten (bijdragenplichtigen). Anderzijds wordt een vergoeding betaald evenredig aan het aantal gemaakte kopieën van beschermde werken. Deze vergoedingsplichtingen zijn organisaties, namelijk bedrijven, onderwijsinstellingen, copyshops en overheden. Particulieren betalen  via copyshops. 

Thuiskopie: een uitzondering die inhoudt dat gebruikers geen voorafgaande toestemming dienen te bekomen van de rechthebbenden voor de reproductie van geluidswerken en audiovisuele werken die binnen de familiekring worden gemaakt. De wet van 22 mei 2005 heeft deze uitzondering uitgebreid tot alle werken en bijgevolg ook tot krantenartikels. Deze wetsbepaling is via Koninklijk Besluit op 1 december 2013 in werking getreden.   Sinds de inwerkingtreding valt zowel een reproductie van een papieren bron naar een digitale drager (bv. het scannen van een krantenartikel) als een reproductie van een digitale bron naar een digitale drager (bv. het opslaan van een foto uit de krant op een usb stick), i.e. de digitale kopie, onder de toepassing van de thuiskopie uitzondering. Tegenover deze wettelijke uitzondering staat een vergoedingsregeling. Deze vergoeding is verschuldigd aan de door de auteurswet aangeduide representatieve vennootschap, zijnde Auvibel. Deze vergoeding heeft een duale basis. Enerzijds wordt er een vergoeding geheven op de apparaten en anderzijds op de blanco dragers.

Wettelijke licentie: een uitzondering voorzien door de wetgever in de auteurswet met een bijhorende vergoedingsregeling. In België bestaan vier wettelijke licenties (reprografie, thuiskopie, leenrecht en digitale onderwijsuitzondering), waarvan alleen voor de laatste nog geen vergoedingsregeling is uitgewerkt.